Məzuniyyətdə olan işçinin əmək müqaviləsinə xitam verilə bilərmi?

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən, işçinin məzuniyyətdə olduğu dövrdə onun əmək münasibətlərinin ləğv edilməsi xüsusi hüquqi qaydalarla tənzimlənir. Bu qaydalar işçinin sosial müdafiəsini təmin etmək, işçinin müvəqqəti uzaqda olduğu müddətdə əsassız xitam hallarının qarşısını almaq məqsədi daşıyır.

1. Ümumi Qaydalar

Əmək Məcəlləsinin 79-cu maddəsinə əsasən, işçinin əmək müqaviləsinin xitamı yalnız qanunda nəzərdə tutulan əsaslarla mümkündür. Lakin qanunvericilik bəzi hallarda xitamın qadağan olunduğunu xüsusi olaraq vurğulayır. Bu qadağaya məzuniyyətdə olan işçilər də daxildir.

Yəni işçi aşağıdakı məzuniyyət növlərindən birində olduqda onun əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ümumiyyətlə qanunsuz hesab edilir:

• İllik əsas məzuniyyət

• Sosial məzuniyyətlər (hamiləlik və doğuş, övladın tərbiyəsi ilə bağlı məzuniyyət)

• Ödənişsiz məzuniyyət

• Müvəqqəti əmək qabiliyyətsizliyi (xəstəlik vərəqi) dövrü

• Təhsil və yaradıcılıq məzuniyyətləri

Bu dövrdə işçi əmək funksiyasını yerinə yetirmədiyi üçün onun xitamla üzləşməsi qanunla qadağandır.

2. Qanunvericiliyin Tələbinə görə Xitam Qadağası

Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrində qeyd olunur ki:

• İşçi məzuniyyətdə olduğu müddətdə işəgötürən onun əmək müqaviləsini ləğv edə bilməz.

• İşçinin işdən çıxarılması barədə əmr yalnız o, məzuniyyətdən qayıtdıqdan sonra rəsmiləşdirilə bilər.

Bu qayda işçinin məzuniyyətdə olarkən öz hüquqlarını müdafiə etmək imkanının məhdud olmasını nəzərə alaraq verilib.

3. İstisna Hal: İşəgötürənin Ləğvi

Məzuniyyətdə olan işçi ilə əmək müqaviləsinin xitamına qoyulan qadağa yalnız bir halda tətbiq olunmur — bu da işəgötürənin tam şəkildə ləğv edilməsidir.

Əgər müəssisə və ya şirkət tam ləğv edilirsə:

• İşçinin məzuniyyətdə olub-olmamasının fərqi yoxdur, əmək müqaviləsinə xitam verilə bilər.

• Bu halda işçiyə qanunla nəzərdə tutulmuş sığorta ödənişləri və kompensasiyalar verilməlidir.