Kameral yoxlama nə vaxt başlanır?

1. Kameral Yoxlamanın Hüquqi Mahiyyəti

Kameral yoxlamanın əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu nəzarət tədbirinin aparılması üçün əlavə qərar qəbul edilməsinə, vergi ödəyicisinə əvvəlcədən bildiriş göndərilməsinə və ya əməkdaşın vergi ödəyicisinin fəaliyyət yerinə gəlməsinə ehtiyac yoxdur. Yoxlama prosesi vergi bəyannaməsinin və ya digər məlumatın vergi orqanının sisteminə daxil olduğu andan etibarən mümkün olur.

2. Kameral Yoxlamanın Başlanma Halları

Kameral yoxlamanın başlanması aşağıdakı halların mövcudluğu ilə müəyyən olunur:

2.1. Bəyannamə göstəricilərində uyğunsuzluqlar

Vergi bəyannaməsində göstərilən məlumatlarla vergi orqanının ixtiyarında olan kənar məlumatlar arasında uyğunsuzluq aşkar edildikdə kameral yoxlama prosesi avtomatik olaraq başlayır. Bu uyğunsuzluqlar e-qaimələr, bank əməliyyatları, kassa mədaxilləri və digər uçot göstəriciləri ilə müqayisə əsasında müəyyən edilə bilər.

2.2. Elektron qaimə-fakturalar üzrə uyğunsuzluqlar

Elektron qaimə-fakturaların təqdim edilməli olduğu halda gecikdirilməsi, təqdim olunmaması, yaxud əməliyyat həcminə uyğun olmayan qaimə rəsmiləşdirilməsi kameral yoxlamanın başlanması üçün əsas yaradır.

2.3. Hesabatların gec təqdim edilməsi

Vergi bəyannamələrinin qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müddətlərdə təqdim edilməməsi və ya gec təqdim olunması kameral nəzarətin avtomatik işə düşməsi ilə nəticələnir.

2.4. Vergi öhdəliyi ilə dövriyyə arasında uyğunsuzluq

Vergi ödəyicisinin dövriyyəsinin həcmi ilə ödənilən vergi məbləğləri arasında əhəmiyyətli fərq formalaşdıqda, sistem risk göstəricilərinə əsasən kameral yoxlamanı işə salır.

2.5. ƏDV qeydiyyatı ilə bağlı kənarlaşmalar

Əlavə Dəyər Vergisi üzrə qeydiyyatın məcburi şərtlərinin yaranmasına baxmayaraq qeydiyyata alınmama və ya ƏDV hesablamalarında uyğunsuzluqların formalaşması kameral yoxlamanın başlanmasına səbəb olur.

2.6. Qarşılıqlı əməliyyatlar üzrə risk göstəriciləri

Vergi ödəyicisi ilə digər subyektlər arasında şübhəli və ya uyğunsuz əməliyyatların aparılması (o cümlədən saxta qaimə şübhəsi) sistem tərəfindən riskli əməliyyat kimi tanınır və kameral yoxlamaya başlanılır.

3. Kameral Yoxlamanın Müddəti

Kameral yoxlama vergi orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müddətlər çərçivəsində aparılır və adətən təqdim edilmiş bəyannamənin sistemə daxil olmasından sonra ən çox 30 gün ərzində tamamlanmalıdır. Yoxlamanın müddətinin uzadılması üçün əlavə qərar tələb olunmur.

4. Kamral Yoxlamanın Gedişində Vergi Ödəyicisindən Tələb Oluna Bilən Məlumatlar

Kameral yoxlamanın aparılması zamanı vergi orqanı ehtiyac yarandıqda vergi ödəyicisindən izahat və ya təsdiqedici sənədlər (müqavilələr, qaimələr, hesab-fakturalar, bank çıxarışları və digər uçot sənədləri) təqdim etməyi tələb edə bilər. Sənədlərin təqdim edilməsi elektron qaydada həyata keçirilir.