Kiçik biznesin kredit almasını çətinləşdirən 7 əsas səbəb
Kiçik və mikro sahibkarların bank kreditinə çıxış imkanları çox zaman məhduddur. Bunun səbəbi təkcə bankların sərt siyasəti deyil, həm də bizneslərin maliyyə şəffaflığının yetərsiz olmasıdır. Aşağıda kreditləşməni çətinləşdirən yeddi əsas amil qısaldılmış formada təqdim edilir.
1. Rəsmi dövriyyənin aşağı olması
Kiçik bizneslərdə gəlir əsasən nağd formada dövr edir və sənədləşmir. Bank üçün rəsmi gəlir az göründükdə ödəniş qabiliyyəti qiymətləndirilə bilmir və kredit təsdiqlənmir.
2. Maliyyə hesabatlarının natamamlığı
Balans, mənfəət-zərər hesabatı və vergi bəyannamələri tam deyilsə, bank risk ölçüsünü müəyyən edə bilmir. Bu, kredit rəddinin ən çox rast gəlinən səbəblərindən biridir.
3. Yüksək riskli fəaliyyət sahələri
İctimai iaşə, tikinti, ikinci əl avtomobil satışı kimi sahələr banklar tərəfindən yüksək riskli kimi qiymətləndirilir. Bu səbəbdən meyarlar daha sərt tətbiq olunur.
4. Girov əmlakının yetərsizliyi
Kredit üçün təqdim edilən girovun dəyəri az olduqda və ya likvidliyi aşağı qiymətləndiriləndə bank riski kompensasiya edə bilmir. Buna görə kredit məbləği azalır və ya təsdiqlənmir.
5. Kredit tarixçəsinin zəifliyi
Ödəniş intizamının olmaması və ya ümumiyyətlə kredit tarixçəsinin mövcud olmaması bank üçün risk yaradır. Belə borcalanlar “naməlum risk qrupu” kimi qəbul edilir.
6. Öz vəsaitinin çatışmazlığı
Kiçik bizneslərin bir qismi yalnız bank vəsaitinə güvənir. Layihədə sahibkarın öz kapitalının olmaması bankın risk qiymətləndirməsini mənfi təsir edir.
7. Biznes plan və menecment çatışmazlıqları
Satış proqnozu, bazar analizi, xərclər strukturu kimi məlumatların olmaması bank üçün qeyri-müəyyənlik yaradır. Bu isə kredit təsdiqini çətinləşdirən əsas amillərdəndir.